Imkerij ’t GooiWespen: soorten, nest en verschil met bijen
Wespen hebben geen beste naam, zeker niet aan het einde van de zomer. Toch zijn het nuttige insecten. Op deze pagina lees je hoe je een wesp herkent, welke soorten je in Nederland het vaakst ziet, hoe een wespennest werkt en wat het verschil is met bijen en hommels. Meer over bijen lees je op De bijen van Nederland.
Hoe herken je een wesp?
Een wesp heeft een glad, glanzend lichaam met felgele en zwarte strepen en vrijwel geen haren. Tussen borststuk en achterlijf zit een duidelijk smal ‘wespentailletje’. Bijen en hommels zijn juist behaard en hebben een minder opvallende taille.
De bekendste wespen in Nederland
De gewone wesp en de Duitse wesp
De wespen die op je limonade of taart afkomen, zijn bijna altijd de gewone wesp (Vespula vulgaris) of de Duitse wesp (Vespula germanica). Ze lijken sterk op elkaar en verschillen vooral in de tekening op hun kop. Beide leven in volken met een koningin en werksters.
Hoornaars
De hoornaar is de grootste wesp van Nederland. Er zijn twee soorten: de inheemse Europese hoornaar en de Aziatische geelpoot-hoornaar. Lees er meer over op onze pagina Hoornaars.
Solitaire wespen
De meeste wespensoorten leven niet in een volk, maar alleen. Denk aan graafwespen en sluipwespen. Ze zijn vaak klein, steken zelden en vallen nauwelijks op. Veel van deze soorten helpen tuinen en akkers door plaaginsecten te vangen of te parasiteren.
Hoe werkt een wespennest?
Een wespenvolk leeft maar één jaar. In het voorjaar begint een bevruchte koningin, die alleen de winter heeft overleefd, met een klein nest. Ze bouwt het van fijngekauwd hout, een soort papier. Haar eerste dochters nemen het werk over en het nest groeit door de zomer heen uit tot soms duizenden wespen.
In de herfst sterft het volk. Alleen de nieuwe koninginnen overwinteren, op een beschutte plek. Een oud nest wordt het jaar daarna niet opnieuw gebruikt.
Waarom zijn wespen in de nazomer zo opdringerig?
In het voorjaar en de zomer vangen werksters vooral insecten, zoals vliegen en rupsen, als eiwitrijk voer voor de larven. In ruil daarvoor krijgen ze van de larven een zoet sapje. Aan het einde van de zomer zijn er geen larven meer. De werksters gaan dan zelf op zoek naar suiker, en komen zo af op fruit, frisdrank, bier en jam.
Het verschil tussen een bij, hommel en wesp
Lichaam
Wesp: glad, glanzend, felgeel-zwart, smalle taille. Honingbij: behaard, geelbruin tot donker. Hommel: groot, rond en dicht behaard.
Voedsel
Wespen voeren hun larven insecten en eten zelf suikers. Bijen en hommels leven van nectar en stuifmeel van bloemen.
Honing
Alleen honingbijen maken honing in hoeveelheden die een imker kan oogsten. Wespen maken geen honing.
Steken
Een honingbij steekt alleen uit verdediging en laat haar angel met weerhaakjes achter, waarna ze sterft. Een wesp heeft een gladde angel en kan meerdere keren steken. Hommels steken zelden.
Veelgestelde vragen over wespen
Zijn wespen nuttig?
Ja. Wespen vangen grote aantallen vliegen, muggen en rupsen en houden zo plaaginsecten in toom. Daarnaast bezoeken ze bloemen en dragen ze een beetje bij aan bestuiving.
Hoe voorkom je dat wespen op je eten afkomen?
Dek eten en zoete drankjes af, drink niet zonder te kijken uit een blikje of flesje en ruim fruit dat onder bomen ligt op. Blijf rustig: wild slaan maakt een wesp juist onrustig.
Wat doe je bij een wespensteek?
Koel de plek met een koud kompres. Word je in mond of keel gestoken, of krijg je klachten zoals benauwdheid, zwelling van gezicht of duizeligheid, bel dan direct 112. Dit kan wijzen op een allergische reactie.
Ik heb een wespennest, wat nu?
Een nest op een rustige plek kun je vaak laten zitten: in de herfst sterft het volk vanzelf. Zit het nest op een plek waar het overlast of gevaar geeft, schakel dan een erkende plaagdierbestrijder in. Imkerij ’t Gooi houdt zich bezig met bijen en verwijdert geen wespennesten.